Nesta ocasión, De Bares recala no que podería considerarse o decano dos restaurantes da Costa da Morte, o Lestón, de Sardiñeiro. Leva dando comidas desde 1917, algo que moi poucos establecementos galegos poden dicir. Dentro de seis anos cumprirá un século de andaina e en V Televisión pasarán pola súa longa historia.

O Lestón non estará só na pantalla. Irá acompañado por outros tres locais emblemáticos: o bar Liló, de Verín; o Café do Centro, de Lugo, e o bar Troia, do Rosal. Se desExas ver o programa podes facelo AQUÍ.

De Bares detense naqueles establecementos con historia, con alma, lugares onde ademais da carta hai vivencias e experiencias escondidas entre os muros. Na comarca xa pasou polo Tira do Cordel, de Fisterra, polo pub A Gavilla, de Corcubión, e polo bodegón O Pescador, en Carballo.

Agora é a quenda do restaurante da familia Lestón. Se os seus muros falasen poderían explicar a quen os oíse a historia completa dunha comarca, desde a época dos camiños de terra ao surgimiento do turismo e ao desenvolvemento contemporáneo.

O local que hoxe dirixe Alberto Castro xestouse con diñeiro da emigración a principios do século pasado. Manuel Marcote Lestón regresou de Arxentina para abrir as portas da casa de comidas coa súa esposa, María Suárez.

O local tiña entón unha tenda de ultramarinos, como tantos outros en Galicia. María cociñaba unhas famosas tortillas de pataca e unhas luras na súa tinta que aínda hoxe, 94 anos despois, seguen na carta. Alí empezou a servirse longueirón, anos despois, antes de que ese produto se fixese popular. Alí atendíase aos mariñeiros antes de que moitos mariscos fosen considerados manxares.

A casa de comidas empezou sendo un local moi familiar. Se non había mesas, os comensais sentaban nas da cociña.

Iso, claro, pasou á historia. A tenda de ultramarinos desapareceu nos anos 60, a cociña ampliouse e cambiou de sitio, como aumentou tamén o comedor, con capacidade hoxe para acoller a 90 persoas.

A segunda e terceira xeracións da familia seguen alí atendendo hoxe co seu trato amable e o seu saber facer. Ana Suárez Insua, Amparo Marcote, Alberto Castro e o seu fillo do mesmo nome. Outro dos fillos, Julio , educado tamén no establecemento familiar, é hoxe director do Hostal dos Reis Católicos.

Un Faro Nerio

O local é máis que un restaurante, é unha institución. De feito, o sábado pasado a asociación Neria recoñeceu a súa traxectoria coa entrega dun Faro Nerio, un premio co que a entidade recoñece o traballo de quen loitan polo desenvolvemento da comarca. O galardón recolleuno en Muxía Alberto Castro, quen recordou aos seus bisavós, que non só montaron o restaurante, senón que, dixo, souberon transmitir uns valores que a familia conserva. Citou tamén ao seu avó Herminio, que soubo meterlles a profesión no corpo.

Son miles as persoas que ao longo dos anos pasaron polas súas mesas. Dos primeiros turistas dos anos 60 aínda os hai que volven a Sardiñeiro cada verán e non cambian a súa cita gastronómica. Algo terá o Lestón cando tanto se lle quere. Os seus segredos, mañá en De Bares.

se desexas ver o programa podes facelo AQUÍ.

Dende a Casa Lestón queremos agradecer a todós e a todas este galardón que supón para nós a ledicia e o esforzo da nos

a familia. Graciñas.

(Nova extraída da Voz de Galicia)

O acto de entrega dos galardóns Faros Nerios, que entrega a asociación supracomarcal Neria ás persoas, empresas ou institucións que traballan pola Costa da Morte, converteuse, por minutos, nun foro reivindicativo do que hai e o que debería haber.Organizadores, autoridades e invitados puxeron en valor o traballo e o esforzo da xente da comarca para lograr un mundo mellor. O presidente de Neria, Ramón Vigo, pediu de novo a ITV para Zas e puxo nome ás sospeitas do atraso: cr

e que hai quen quere levala á comarca de Barbanza. A autovía, as regularización das naves industriais ou o abaratamento do chan industrial foron de novo cabalos de batalla. Sobre todo, polo atraso dalgúns destes proxectos.

O presidente da Deputación, Salvador Fernández Morda, deu un respaldo absoluto, unha vez máis, ao traballo e a función que realiza Neria, «que non é de ninguén e é de todos». E deu valor aos premios, por entender que teñen máis aínda por dalos quen os dá, «a xente de aquí», e por ser xente da casa agradécese máis, fío do que tiraría máis tarde o físico Jorge Mira. O baiés, moi aplaudido, e declarou «encantado co premio, con plena conciencia do que vale. Dixo ter menos méritos que o resto: «Só son un científico». Eloxiou o traballo da asociación e apostou por que, en pouc

os anos, talvez o futuro dalgúns concellos pase por agrupacións similares, argumento aproximado ao empledo por Moreda.

Manuel González Estalote, empresario de Mazaricos, avogou por apoiar o propio para que non haxa que emigrar, como tivo que facer el. Tamén Pepe Mira, do hotel Praia de Laxe, reclamou ese apoio para o turismo e a zona, ou Alberto Castro, do restaurante Casa Lestón en Sardiñeiro. E o mesmo o presidente de Feiraco, o dumbriés José Antonio Casais.

A pesar de levar o discurso escrito, preferiu falar co corazón, e o público valorouno vivamente. Tamén el pediu apoios para quen viven e traballan na comarca e recordou cando Neria nacía, hai case 20 anos.

A outra parte emotiva púxoa Jesús Mas Farto, da asociación Abondou de Camariñas, moi emocionado e practicamente sen palabras. Marelo Castro-Rial Schuler, presidente da Fundación Castro-Rial, recolleu o premio do colexio Manuela Castro Rial de Cee, unha institución educativa con 50 anos de vida.

Repotaxe publicada no día de hoxe na Voz de Galicia.

Cando volve á súa localidade sente moi ben acollido, cos amigos de sempre, «como se non pasase ou tempo». E iso é bo. Aínda que sigan camiños distintos, os compañeiros reúnense, mínimo, unha vez ao ano «na casa Toñito ou na Casa Lestón». «É algo que nunca se perde en pobos como Sardiñeiro [ao que regresa unha ou dúas veces por mes]. Ou atractivo dás nosas vilas mariñeiras é ou seu carácter, oxalá se manteña esa identidade mariñeira e galega, oxalá se manteña ben toda a costa». Julio César Castro Marcote, actual director do parador Hostal dous Reis Católicos (Santiago de Compostela), naceu o 1 de setembro de 1967. É fisterrán. Fisterrán de Sardiñeiro de Abaixo. Aínda que, por casualidade, naceu en Combarro (Pontevedra). «Pero foi ir nacer e volver para Sardiñeiro», matiza. O caso é que, por problemas de embarazo e dado que o hospital máis próximo desde Sardiñeiro estaba a unhas dúas horas de camiño, a nai de Julio César, curmá do cura de Combarro, aloxouse na casa de leste e deu a luz nun hospital pontevedrés.

Castro Marcote creceu no ambiente do restaurante Casa Lestón, fundado en 1917 polos seus bisavós. Alí, hoxe en día, é o seu irmán Alberto (a cuarta xeración) o que, xunto cos pais e a avoa, conducen o temón dese gran buque gastronómico. «Aprendín máis na casa familiar que nos estudos», valora. Máis ou menos a partir dos 13 anos, como a todos os irmáns [son cinco, de 45, 43, 41, 31 e 23 anos], el axudaba: «Algo de todo, pero máis ben servía».

O tempo de escola empezou en Fisterra. «Era ou colexio do cura, así lle chamaban, alí traballaba miña tía Sofía». Despois pasou á de Sardiñero, un ano, «onde estabamos todos xuntos, nunha unitaria, seriamos uns 40 ou 45, e había nenos entre 5 e 13 anos». Do de Fisterra recorda como formaban as filas, izaban a bandeira española e cantaban un himno, ademais de persignarse ao entrar en clase. No de Sardiñeiro estaba «don Andrés», un mestre «estrito». «Non sei llo acorda agora, pero lembro que meu pai me fixera unha escopeta de madeira e ou primeiro día que a levei á escola rompiulla a un dous maiores non lombo. Daquela foi un desgusto tremendo». Manolo, Juan O Argentino, Fran, Sergio do Campo, Andrade ou Senlle estaban e están entre os amigos. Todo a EGB cursouna no Manuela Rial Mouzo de Cee e primeiro de BUP no Agra de Raíces. Os invernos, xa que logo, non daban moito de si, pero os veráns eran outro cantar. Algo de pura liberdade.

Multiplicábase o turismo en Sardiñeiro. «Sobre todo xente do País Vasco, que segue vindo despois de 40 anos». «Pasabamos todo ou día na praia». «A ti deixáronche vos quinquilleiros  nunha cesta», chanceaba a nai de Marcote con el. Co bañador e pouco máis, cruzaba a estrada e metíase cos compañeiros no mar «ata que escoitábamos ou noso nome para que fóramos comer». Competían para ver quen aguantaba máis baixo a auga e, recoñece, tamén algúns levaron golpes contra as rocas. «É incrible que non pasásenos nada». Ir pescar en chalanas era habitual: «Cangrexos, camaróns, ourizos… cociamos todo na auga do mar». No serradoiro do seu tío Juan creaban castelos de madeira ou cabanas e xogaban aos vaqueiros e indios. Entre «Vos do lujar, con j» e «vos do Coto» había certa rivalidade: dividían a praia, limpábana de jalipota  , xuntábana ao carón da praia e, unha vez reunida, lanzábanlla. «Eramos xente moi sá». Coa adolescencia chegaron «outras aventuras»: as amorosas, con algunha turista; as trasnadas que se lle facían aos que chegaban de fóra «e non coñecían a nosa cultura»; o roubarlle froita ao cura («don José») ou o irlle tocar as campás de noite. «Levantábase, pero nunca nos cachou». Claro que ao día seguinte, cando o sacerdote comía

en casa Lestón e preguntaba sobre o tema, había que idear ben as respostas. «Supoño que agora xa saberá que eramos nós». «Tamén baixabamos vos carros dás vacas ata a praia ou subiamos dásvos chalanas para arriba».

As festas patronais de San Xoán Bautista pregoaban o verán. Dáas Virxe do Carme eran moi esperadas. Marcote foi o primeiro da súa cuadrilla en ter coche, préstamo do pai, para ir «de marcha» a Cee, Fisterra, Muxía ou ata Baio e A Ponte do Porto, segundo as modas. Regresaban tarde e sen pasar controis de tráfico. «Daquela non había».

El Establo

Av. Del Sol 450, CP 5881, Villa de Merlo, San Luis
Tel.: 54 2656 475352.   Ver mapa e referencias aquí

A verdade que explorando algunhas das localización do concello de Fisterra atopámonos con estas marabillas:

View Larger Map

View Larger Map

View Larger Map

E non queremos deixar de agradecer unha vez máis, o agarimo que día a día, durante xa máis de 90 anos, os/as nosos/as clientes/as, moitos/as deles/as xa bos amigos/as e compañeiros/as, nos demostran.

Para eles e elas este premio, eles e elas son o premio, e son protagonistas na nosa casa e nas moitas e moitas historias que se coceron nesta cociña.

Graciñas a todo e todas!

Nova extraída da web La voz de Galicia

Elixidos os oito gañadores dos Faros Nerios, que serán entregados no último trimestre do ano.

Os Faros Nerios deste ano xa teñen dono, aínda que para a entrega (será en Mazaricos) haberá que esperar aínda ata o último trimestre do ano, ou talvez un pouco antes, en setembro. A xunta directiva de Neria deu o visto e prace a unha listaxe que comezou, semanas atrás, con 32 candidatos. Tras ser analizados cada un deles por unha comisión específica, pola permanente e de novo pola inicial, finalmente resultaron os oito gañadores que se fixeron públicos o mércores.

Os premiados proceden do ámbito das letras (Miro Vilar), a gandería (José Antonio Casais), a ciencia (Jorge Mira), a solidariedade (Abondou), a hostalería e o turismo (hotel Praia de Laxe e Restaurante Lestón), a educación (colexio Manuela Rial Mouzo) e a empresa (González Estalote).

O ano pasado, dous dos galardoados foron o actual ministro de Xustiza, Francisco Caamaño, e a de Medio Rural , Medio Ambiente e Marino , Elena Espinosa. Son os premios máis prestixiosos da comarca.

A familia abriu o restaurante Lestón, en Sardiñeiro, en 1917 e non deixaron a hostalería.

Cando en 1917 abriu as súas portas o restaurante Lestón, en Sardiñeiro, faltaba moito para que se comesen cousas como as nécoras, os percebes, as centollas ou as navallas. A maior parte de tales bichos non eran senón molestias nos aparellos dos pescadores.

Xa choveu. Pero a casa segue funcionando logo de crecer durante case un século.

O negocio arrincouno, canta Alberto Castro Marcote, Manuel Marcote Lestón logo de regresar de Arxentina. A súa esposa, María Suárez, non quixo ir alá, así que el vendeu a súa empresa e regresou para montala en casa. E creou un restaurante que naceu con tenda de ultramarinos.

Pasaban por alí os que ían comprar gando ou os moitos mariñeiros que traballaban para as conserveiras da zona. Turistas, nin un, sobre todo porque aínda tardarían preto de 50 anos en chegar.

Recorda Amparo Marcote que cando non había sitio no entón pequeno comedor, os que non cabían metíanse a comer na cociña.

Moitas cousas cambiaron desde entón. O restaurante cambiou a localización da cociña, desapareceu, nos anos 60, o ultramarinos e ampliouse o comedor ata o actual, no que poden xuntarse unhas 90 persoas.

Pero tamén hai cousas que seguen como entón. Conta Alberto Castro Marcote, actualmente á fronte do establecemento, que en 91 anos de andaina as luras na súa tinta xamais desapareceron da carta. A tortilla tampouco, aínda que Amparo confesa que como as da súa avoa nunca volveron saír: «Tiñan algo especial, nunca lle collemos ou truco», di.

Con ela casou Alberto Castro Lestón, de Lires (Cee) e mecánico de profesión, ata que a cambiou polo restaurante e empezou a comprar e vender marisco. Cando eles empezaron, había a fartar. De todo e a prezos baixos. Un quilo dos mellores percebes de 1970 non pasaban nunca das 100 pesetas. Si, 66 céntimos de euro. Entón era máis que agora.

Foi nos 60 cando empezaron a abrir outros restaurantes pola zona e cando chegaron os turistas, que agora son responsables dunha boa parte da facturación da empresa, sobre todo no verán.

O de seguir adiante coa empresa para eles é xa unha tradición. Moitos clientes xa son amigos. O futuro, con todo, non está aínda asegurado. A súa filla, di, non quere continuar a tradición. «Ou fillo, a ver».

Se cadra fai como o seu irmán, Julio , que estudou Hostalería -e Maxisterio- e xa non volveu. Non puido estar onte en Sardiñeiro porque traballaba en Santiago, no Hostal dous Reis Católicos, un dos paradores máis importantes e emblemáticos de España e do que é director. Antes xa dirixiu o de San Estevo de Ribas de Sil e o de Monforte. Iso é chegar alto no mundo da hostalería. Algo fará case un século de vocación correndo polas súas veas.